GÖNÜLLER
SULTANI, CELVETÎ PİRİ
Aziz Mahmud-ı Hüdâî (Üsküdârî)
Kaddesallahu Sırrahulaziz
Cihan Pâdişâhlarına Yön
Veren Eşsiz Bir Mâneviyat Sultanı
TEKKE VE KÜLLİYESİ
Cami,
imaret, türbe, kütüphane, hünkâr mahvili, çeşme, derviş hücreleri, şeyh
evi, fırın ve muhtemelen bir hamamdan oluşan bu güzel külliye Üsküdar'ın
yüksek bir semtinde yapılmıştır. Onbin metre karelik çok geniş bir alana
yayılan bu manzumeye, Hüdâyî Mahmut ve Aziz Mahmut sokaklarına açılan
avlu kapılarından girilir. Bânisi, Mihrimah Sultan ve Sadrazam Rüstem
Paşa'nın kızı Ayşe Hanım Sultan'dır. 1003 (1594) tarihinde Aziz Mahmud
Hüdâyî Efendi adına yapıldığından, bu isimle şöhret bulmuştur. 1007
(1598) yılında yapıldığı söylenirse de doğru değildir. Çünki, Hüdâyî
Efendi'nin oğlu, Mustafa Ebrar Efendi 1004 senesi vefat ederek şimdiki
türbenin bulunduğu yere defn edilmiş ve sonra da türbe yapılmıştır.
Kapının sağ tarafında, Kethüda Mehmet Paşa'nın sol tarafta ise, Hüdâyî
Efendi'nin iki çeşmesi vardır.
Avlu kapısından girildiğinde iki tarafta
ahşap meşrutaların olduğunu görürüz. Sağdaki Kapıcı Baba'nın meşrutası
imiş. Merdivenli bir yokuş olan avlunun biraz ilerisinde, sağ tarafta,
bir hazîre, sol tarafta ise, Şeyhler kabristanı vardır. Sol taraftaki
meşrutanın yanında, tonoz damlı ve kapısı kesmetaş söveli, Kâtipler
Odası bulunmaktadır. Burada, dergâhın çok büyük olan vakışarının
hesapları yapıldığı gibi, kıymetli mücevherat da saklanırmış. Buradaki
yevmiye defterleri, 1976
senesinde Hüdâyî Efendi Türbesi'ne taşınmıştır.
Bu daireye hazine dairesi de denirdi. Şeyhler hazîresinin yanında Hüdâyî
Efendi Türbesi ve türbe camekânı karşısında ise imaret kapısı vardır.
Hünkâr mahŞlinin altından geçerek küçük bir meydana gelinir. Burada,
Hadîka yazarının bahsettiği binalardan eser kalmamıştır. Meydanın sağ
tarafında Lütfi Ağa Kütüphanesi, sol tarafta ise cami bulunmaktadır.
|